Een eigenaarsplan bij meerdere eigenaren
Wanneer het eigendom van een familiebedrijf over meerdere familieleden wordt verdeeld, neemt de complexiteit toe. Zeker als ook neven en nichten betrokken zijn, ontstaat vaak meer afstand en verschil in visie. Niet alle eigenaren werken bovendien in het bedrijf, wat het lastiger maakt om iedereen op één lijn te houden en de onderlinge samenhang te bewaren. Een eigenaarsplan biedt dan uitkomst.
Associate lector
Het eigenaarsplan voor familiebedrijven
Een eigenaarsplan is een instrument om het gesprek tussen eigenaren op gang te brengen en conflictsituaties voor te zijn. Het geeft richting door in te gaan op de gezamenlijke visie van de eigenaren, afspraken vast te leggen over besluitvorming en governance, communicatie en de overdracht van eigendom. Een eigenaarsplan helpt eigenaren om ideeën over de organisatie, elkaars rollen en taken te verkennen, zodat ze tot gezamenlijke afspraken komen en toekomstige problemen voorkomen.
Voordelen van een eigenaarsplan
Een eigenaarsplan helpt eigenaren om ideeën over de organisatie, elkaars rollen en taken te verkennen, zodat ze tot gezamenlijke afspraken komen en toekomstige problemen voorkomen.
Voordelen zijn:
- Rollen en taken zijn duidelijk, hier kun je altijd op terugvallen.
- De gezamenlijke visie van de eigenaren is vastgelegd, waardoor eigenaren met één stem spreken richting het bedrijf.
- Eigenaarsplan maakt duidelijk hoe besluitvorming tot stand komt. Knopen doorhakken gaat hierdoor sneller en effectiever.
- Eigenaren gaan met elkaar in gesprek om tot een goed eigenaarsplan te komen. Deze transparantie leidt tot vertrouwen tussen de eigenaren.
- Opstellen van een eigenaarsplan dwingt eigenaren om even uit de waan van de dag te stappen en na te denken over de toekomst.
- Vroegtijdige afspraken over belangrijke zaken voorkomt vaak conflicten.
- Bevoegdheden in de besluitvorming zijn voor iedereen duidelijk.
- In het eigenaarsplan staan afspraken over overlegmomenten en communicatiestijl tussen eigenaren.
Hoe stel ik een eigenaarsplan op en wat komt erin?
In het eigenaarsplan komen vier belangrijke onderdelen aan bod: de eigenaarsvisie, besluitvorming en governance, informeren en communiceren en de overdracht van eigendom.
1. Eigenaarsvisie
De eigenaarsvisie legt vast waarom jullie bedrijf bestaat en waar het naartoe wil.
Praktische handvatten:
- Bepaal samen het bestaansrecht van jullie bedrijf: waarom bestaat het en voor wie?
- Maak een keuze: ga je voor groei, liquiditeit of controle?
- Stel financiële én niet-financiële richtlijnen op zodat de directie zelfstandig kan handelen binnen jullie visie
- Bespreek wie je betrekt bij het opstellen van de visie, ook de volgende generatie of aangetrouwde familieleden?
Als eigenaren kun je drie doelen nastreven: groei, liquiditeit en controle, maar niet alle drie tegelijk. Als je bijvoorbeeld wilt groeien en tegelijkertijd liquiditeit nastreeft (dus onder andere dividend wil uitkeren), dan is het lastig om de controle binnen de familie te houden. Een heldere visie maakt het makkelijker om hier bewuste keuzes in te maken.
2. Besluitvorming en governance
Het ‘vierkamemodel’ van Baron en Lachenauer (2021) laat zien dat er verschillende kamers zijn in een familiebedrijf: de eigenarenkamer, de familiekamer de directiekamer en de Raad van Advies/Raad van Commissarissen (als die er is). De kamers staan met elkaar in verbinding maar niet ieder familielid is bij elk gesprek aanwezig. Dit is afhankelijk van ieders rol en positie.
Praktische handvatten:
- Leg per kamer vast wie adviseert, beslist, goedkeurt of informeert
- Zorg voor formele communicatie tussen de kamers
- Stel beleid op over hoe jullie meningsverschillen behandelen
- Leg alles schriftelijk vast, maar bedenk: het gesprek erover is waardevoller dan het document zelf
3. Informeren en communiceren
Vertrouwen is de basis van een duurzaam familiebedrijf. Dat vertrouwen bouw je op door open, betrokken en consistent te communiceren, intern én extern.
Praktische handvatten:
- Bepaal welke informatie je met wie deelt, én wat je bewust niet deelt
- Spreek af hoe jullie elkaar aanspreken op het werk, vanuit je rol, niet je familierelatie
- Breng de belangrijkste stakeholders in kaart en stel per groep een communicatiestrategie op
- Spreek waardering voor elkaar uit, zeker rondom opvolging
4. Overdracht van eigendom
Bedrijfsoverdracht is een van de meest ingrijpende momenten in jullie familiebedrijf. Vroeg beginnen met plannen maakt het verschil.
Praktische handvatten:
- Kies bewust voor een overdrachtsvorm: splitsen, geheel overdragen of verkoop aan een derde
- Maak onderscheid tussen de overdracht van stemrecht en financiële baten, dat hoeft niet tegelijk
- Leid de volgende generatie op als professionele eigenaren: governance, financiën, conflicthantering
- Zet de bedrijfsoverdracht op de agenda mét een deadline, en werk gerust achteruit vanuit de wensen van de volgende generatie
Bekijk ook
Eigendom Erfenis in familiebedrijven: lust of last?
Wat je erft in een familiebedrijf lijkt waardevol. Maar voelt dat ook zo? Achter eigendom schuilen vaak verwachtingen, emoties en verantwoordelijkheden die niet altijd worden uitgesproken. Wanneer wordt een erfenis een kans en wanneer een last?
Eigendom 3 motieven om een STAK op te richten
Een Stichting Administratiekantoor (STAK) is voor familiebedrijven een goede manier om de zeggenschap over de onderneming te regelen. Wat zijn redenen om voor een STAK te kiezen? Onderzoek laat zien dat continuïteit, fiscaal voordeel en bestuurbaarheid de belangrijkste motieven zijn om een STAK op te richten.
Eigendom Onvoldoende financiële ruimte bij overdracht
Bij bedrijfsoverdracht in familiebedrijven gaat veel aandacht uit naar de opvolger. Maar wat als er onvoldoende financiële ruimte is voor de vertrekkende generatie? Hoe ga je om met een vaak moeilijk te bespreken thema?